Slajd przedstawiający Uczestników szkolenia

Już od wielu lat organizujemy konferencje i spotkania na temat kształcenia Osób z Niepełnosprawnością. Jednym z najważniejszych wydarzeń jest zjazd pełnomocników rektorów ds. studentów z niepełnosprawnościami, na który zapraszamy uczestników do Kowar w ramach projektu „Świadoma kadra”. Niestety sytuacja epidemiczna zawiesiła tego typu przedsięwzięcia, dla nas jednak nie ma przeszkód nie do przejścia. Tam gdzie inni widzą problemy, my widzimy możliwości. Szybko przestawiliśmy się na realizację większości naszych działań w formie zdalnej, nie inaczej było ze spotkaniami. Bardzo cenimy sobie współpracę ze środowiskiem akademickim i bardzo brakowało nam rozmów z pełnomocnikami, dlatego zaprosiliśmy wszystkich na konferencję on-line. Frekwencja miło nas zaskoczyła, połączyło się z nami prawie 40 pracowników uczelni wyższych z całej Polski, którzy wspierają studentów z niepełnosprawnościami.

Podzieliliśmy spotkanie na dwa dni. Pierwszego dnia, 14 maja, rozmawialiśmy o problemach studentów w czasie kwarantanny oraz o przewidywanych trudnościach, jakie na pewno wystąpią po odmrożeniu działania uczelni. Jednak przede wszystkim wspólnie szukaliśmy rozwiązań tych sytuacji. Spotkanie rozpoczęła prezentacja Destiny Kuliś i Izabeli Rusin-Wilczyńskiej, które są odpowiedzialne za realizację naszych projektów Centrum Wsparcia Edukacyjnego oraz asystencji osobistej. W swojej pracy na co dzień kontaktują się ze studentami i na bieżąco są informowane o ich problemach
w obecnej sytuacji, pomagają też je rozwiązywać.

Prezentacja przedstawiła największe trudności studentów związane z uczelnią oraz z życiem poza nią.
●Do największych problemów w codziennym życiu podczas kwarantanny studenci zaliczyli:
– brak dostępu do lekarzy oraz rehabilitacji;
– nie zawsze dobre relacje z rodziną, z którą muszą przebywać przez cały czas;
– zbyt długie przebywanie w domu, brak możliwości wyjścia i innych aktywności;
– brak intymności, ciągle przebywają w czyimś towarzystwie.
●Największymi problemami na uczelni okazało się:
– przeciążenie zadaniami – zbyt wiele materiału i ćwiczeń do przerobienia samodzielnie, do tego długie siedzenie przed komputerem, wytężanie zmysłów;
– problemy techniczne – zbyt mała przepustowość internetu, stary sprzęt, który nie spełnia wymagań platform komunikacyjnych;
– niespójność w narzędziach e-learningowych – każdy wykładowca używa innego narzędzia komunikacji. Zwłaszcza osobom ze spektrum autyzmu jest trudno nauczyć się obsługi każdego z nich, ponadto wiele platform nie potrafi sprostać potrzebom osób z niepełnosprawnościami słuchu czy wzroku;
– brak kontaktu z wykładowcami,

Następnie Destina omówiła problemy studentów z podziałem na najczęściej występujące niepełnosprawności:
● Studenci głusi:
– Obecnie muszą bazować na notatkach i książkach w języku polskim, który jest dla nich językiem obcym. W normalnych warunkach taka forma jest tylko uzupełnieniem.
– Wykłady rzadko są tłumaczone na PJM.
– Trudności w kontaktach z wykładowcami.
– Niepewność i brak informacji co do tego, jak będą wyglądać zaliczenia.
●Studenci z niepełnosprawnością wzroku:
– Zła jakość materiałów przesyłanych przez prowadzących (np. niedbałe skany).
– Slajdy na prezentacjach wyświetlanych w czasie transmisji wykładów zmieniają się zbyt szybko, nie ma audiodeskrypcji.
– Niepełnosprawność wzroku nie zawsze jest widoczna. Jeśli student zachowuje się w specyficzny sposób, bo np. pod pewnym kątem widzi lepiej, a wykładowca o tym nie wie, to może posądzić studenta o lekceważenie i odnosić się do niego z niechęcią.
– Trudności w wykonywaniu notatek podczas zajęć online.
– Ciężko im obsługiwać wiele nowych narzędzi komunikacji. Potrzebują wsparcia i szkolenia
w używaniu nowych, nieznanych programów.
– Nie wszystkie platformy komunikacji współgrają z programami udźwiękowiającymi.
● Studenci ze spektrum autyzmu:
– Trudności w robieniu notatek – nie mają umiejętności wysłuchania i wyciągnięcia najważniejszej rzeczy z całej wypowiedzi. Notują słowo w słowo i nie nadążają za biegiem wykładu.
– Nie potrafią się odnaleźć wśród nowych zasad i narzędzi komunikacji, ponieważ nikt im ich nie wytłumaczył. Czują się zagubieni.
-Trudności w samodzielnym robieniu zadań.
– Brak możliwości nagrywania wykładów i ponownego ich odsłuchania.
● Studenci z ubytkami słuchu:
– Trudność w zrozumieniu wykładów online.
– Problemy ze zrozumieniem nagranych wykładów.
– Problemy z nauką języków obcych w formie on-line. Lektoraty są dla tych osób jednym
z trudniejszych zajęć, nawet w normalnych warunkach, przeniesione na formę zdalną stały się jeszcze bardziej kłopotliwe.
– Różny poziom jakości dźwięku na różnych platformach.
– Trudność w wykonywaniu notatek przy jednoczesnym czytaniu z ruchu warg prowadzącego (jeśli jest on widoczny).
● Studenci z niepełnosprawnościami ruchowymi mają trudności z długim siedzeniem w jednej pozycji oraz robieniem szybko notatek.
Kiedy uczelnie wyższe wrócą do normalnego trybu nauczania, nadal będzie zachodzić konieczność utrzymania zasad bezpieczeństwa przed zarażeniem wirusem. Wtedy również pojawią się przed studentami trudności. Wyzwaniem będzie zapewnienie wsparcia osobom, które dotychczas nie musiały z niego korzystać, bo choroby z jakimi żyją pozwalały na zupełnie normalnie funkcjonowanie. W tym okresie osoby z chorobami autoimmunologicznymi, układu oddechowego, cukrzycą, w trakcie leczenia onkologicznego będą musiały nadal zostać w domach lub stosować nadzwyczajne środki ostrożności przez zarażeniem. Przewidujemy następujące trudności dla studentów
z niepełnosprawnościami po powrocie na uczelnię:
– maseczki zasłaniają usta i studenci, którzy wspomagają się czytanie z ruchu ust będą mieli utrudnioną komunikację;
– egzaminy osób, które nie mogą pojawiać się na zajęciach;
– ograniczono możliwość poruszania się komunikacją miejską co utrudni dojazd na uczelnię, ponadto wiele osób może odczuwać lęk przed skorzystaniem z pociągu, tramwaju czy autobusu;
– wystąpi duża luka we wsparciu asystenckim;
– problemy z zakwaterowaniem, akademiki zostały zajęte pod miejsca kwarantanny;
– osoby z nerwicami i innymi zaburzeniami psychicznymi mogą mieć obsesyjny lęk przed kontaktem
z powierzchniami w miejscach publicznych lub innymi osobami;
– niedostosowanie komunikatów do potrzeb OzN – często nowe zasady korzystania z usług, czy obiektów są umieszczane na kartkach przyklejonych na drzwiach, w gablotach itd. Te komunikaty nie trafią np. do osób niewidomych.

Potem podzieliliśmy się na grupy i w nich wspólnie wypracowaliśmy rozwiązania na najbardziej palące problemy. Problemem, który wybrzmiał najbardziej wśród wszystkich grup roboczych jest zbyt małe wsparcie psychologiczne dla studentów oraz powszechne problemy z techniką: wielość narzędzi komunikacji, brak dostępu do szybkiego internetu, brak odpowiedniego sprzętu który może sprostać wymaganiom technicznym programów używanych przez wykładowców oraz trudności komunikacyjne.
Uczelnie radzą sobie z tymi problemami na różne sposoby. Wymiana doświadczeń i metod organizacji nauczania zdalnego pomiędzy uczestnikami konferencji jest najważniejszą wartością tego spotkania. Wiele z pomysłów, które zostały przedstawione na pewno zainspiruje uczestników, aby spróbować ich na swojej uczelni i dzięki temu być może usprawnić proces kształcenia w czasie epidemii. Dla nas wszystkich to najważniejszy cel.

Jutro, 15 maja, spotkamy się ponownie, aby przeanalizować trudności na jakie napotkała realizacja projektów. Postaramy się znaleźć ich rozwiązania oraz przygotować się na to, co wydarzy się w tym obszarze po powrocie studentów na uczelnie.