Od 8 do 9 listopada w murach Politechniki Wrocławskiej odbywały się II Dolnośląsko-Opolskie Dni Integracji.  Wydarzenie było zorganizowane przez Radę Ekspertów ds. Kształcenia Studentów z Niepełnosprawnością, Stowarzyszenie Twoje Nowe Możliwości  – odbyło się w Centrum Wiedzy i Informacji Naukowo Technicznej Politechniki Wrocławskiej. Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem, wzięli w nim udział zarówno przedstawiciele uczelni wyższych jak i studenci oraz pracownicy naukowi. Wszystko rozpoczęło się obradami Rady Ekspertów, które otworzył prorektor ds. studenckich PWr Jacek Lamperski. Przywitał również wszystkich obecnych, podkreślił że dla uczelni goszczenie konferencji jest niezwykle ważne, bo sprawy związane z kształceniem studentów niepełnosprawnych są tu bardzo istotne. Ważna jest nie tylko wspólna praca nad sprawami formalno-prawnymi, ale też tworzenie atmosfery wsparcia i przyjaźni.  Wśród zaproszonych osób gościliśmy m.in. posła na Sejm RP Sławomira Piechote.

Przewodniczący Krzysztof Peda, rozpoczął obrady krótkim przypomnieniem historii Rady Ekspertów, która została zainicjowana podpisaniem listu intencyjnego w październiku 2014 roku.  Przewodniczący przypomniał również wiele działań i sukcesów Rady z przestrzeni lat jej działalności oraz przedstawił priorytety swojej pracy, na najbliższą przyszłość. W trakcie obrad poruszono aktualne tematy związane z wydatkowaniem środków finansowych zapewnionych przez Ustawę 2.0., omówiono działania w ramach programu „Absolwent” na Dolnym Śląsku oraz rozmawiano o potrzebie wzmocnienia głosu Uczelni Wyższych z zachodniej części Polski.

 

W ramach Dolnośląsko-Opolskich Dni Integracji odbyła się  konferencja naukowa „Porozmawiajmy o dostępności”. Pierwszego dnia miały miejsce trzy sesje, w ramach których kolejne prelekcje przybliżyły punkty widzenia osób z różnymi niepełnosprawnościami na aspekty życia codziennego, korzystania z kultury, budynków użyteczności publicznej, zasobów wiedzy naukowej itp.

Sesję I „To już 100 lat…” poprowadził Ariel Fecyk, w jej ramach, z racji terminu konferencji, bliskiego 100 rocznicy odzyskania niepodległości, zajrzeliśmy w sytuację Osób z Niepełnosprawnościami na przestrzeni stulecia wolności. W tej części odbyły się dwie prelekcje: „Rehabilitacja zawodowa i zatrudnienie chronione osób z niepełnosprawnościami w Polsce – geneza i rozwój” dr. Marcina Garbata oraz „Regulacje prawne dotyczące niepełnosprawności w Polsce od 1918 roku do chwili obecnej/ustawodawstwo polskie dotyczące niepełnosprawności (w kontekście prekariatu)”. Pełnomocnik Politechniki Wrocławskiej ds. Osób Niepełnosprawnych mgr inż. Jerzy Borowiec  zapowiadając prelekcję dra Marcina Garbata podkreślił iż jej temat łączy konferencję ze z obchodami 100-lecia polskiej niepodległości. Z wystąpienia dowiedzieliśmy się że temat osób z niepełnosprawnościami był obecny w polskim ustawodawstwie już od początku, co niejako wymuszała duża liczba weteranów I Wojny Światowej, którzy po powrocie z frontu borykali się z wieloma dolegliwościami zdrowotnymi. Ustawy uchwalane w dwudziestoleciu międzywojennym były bardzo nowoczesne i poprawiały sytuację tej grupy społecznej.

Dr Małgorzata Giełda opowiadała o pojęciu prekariatu i tym jak stosuje się do niego ustawodawstwo polskie dotyczące niepełnosprawności. Zadała pytanie czy osoby z niepełnosprawnościami i ich przyszłość zostały odpowiednio zabezpieczone przez prawo? Omówiła również najważniejsze akty prawne po 1918 roku, które zawierały zapisy o osobach z niepełnosprawnościami.

Kolejną sesję „Dążenie do uniwersalności”, poprowadził Jędrzej Leśniewski, zastępca dyrektora ds. Bibliotek PWr. Prelekcje w tym panelu były poświęcone zagadnieniom dostosowania przestrzeni do potrzeb wszystkich osób, niezależnie od stopnia sprawności, a także dostępności zasobów wiedzy i kultury. Pierwszą prelekcję w tej części – „Zrównać kampus – projekt dostępnej przestrzeni CWINT” wygłosiła Natalia Ratajczak, która przedstawiła wyniki audytu dostępności rzeczonego obiektu, wskazując na bariery architektoniczne i sposoby ich usunięcia. Receptą na konstruowanie budynków bez barier jest stosowanie projektowania uniwersalnego, które pozwala użytkować budynki czy przedmioty wszystkim osobom bez względu na płeć, przynależność kulturową czy posiadane niepełnosprawności. Architektura powinna być dostępna dla wszystkich, uwzględniać potrzeby ludzi niesłyszących, niewidzących, rodziców z dziećmi, osób niosących ciężkie przedmioty. Z kolejną prelekcją Projektowanie uniwersalne w laboratorium chemicznym UWr”  wystąpiła dr hab. Joanna Ejfler. Przedstawiając  adaptację wymagającej przestrzeni laboratorium do potrzeb studentów z niepełnosprawnościami, co umożliwiło im uczestniczenie w zajęciach, do tej pory często dla nich niedostępnych.

W trakcie przerwy uczestnicy byli  widzami pokazu uroczystej musztry Adeptów Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu, mogli obserwować wystrzały  z dwóch zabytkowych armat oraz obejrzeć wystawę na temat polskiej niepodległości. Pokaz okazał się dużą niespodzianką dla wszystkich,  równocześnie o Działaniach Rady Ekspertów zrobiło się baaaardzo głośno.

Prelekcje wygłosił również  Marek Tankielun kierownik Laboratorium Tyfloinformatycznego „Sprawni dzięki technice”, omawiając w jaki sposób technika może pomagać w codziennym życiu osobom z niepełnosprawnościami. Jednak źle przygotowane aplikacje czy dokumenty elektroniczne, choć stworzone po to by pomagać, wręcz utrudniają korzystanie z nich, dlatego ich twórcy powinni dogłębnie poznać potrzeby osób, dla których pracują i nimi się kierować. Mając świadomość tych potrzeb, wiedzę, empatię, motywację i rzetelność w pracy można stworzyć wartościowe urządzenia czy programy komputerowe skierowane do bardziej wymagających grup. Z kolei Wojciech Drzewiński kierownik zadań w projekcie AZON PWr mówił o „Udostępnianiu wiedzy i digitalizacji w kontekście osób z niepełnosprawnościami”. Projekt AZON to Atlas Zasobów Otwartej Nauki w ramach którego uczelnie wyższe udostępniają osobom z niepełnosprawnościami rozmaitych baz danych, uczelnianej wiedzy, ale także interesujących publikacji z popularnonaukowych i innych. Projekt AZON współpracuje z Tyflolaboratorium PWr tworzy dokumenty i publikacje dostosowane do norm, stosuje audio deskrypcję w publikacjach, rozszerzone napisy, digitalizację 2D oraz 3D, która pomaga tworzyć modele dużych eksponatów czy budynków, aby niewidomi mogli obejrzeć je za pomocą dotyku. Dzięki metodzie fotometrii stworzono tyflomapę budynku D21 PWr, która swoją premierę miała podczas wykładu Wojciecha Drzewńskiego.  Justyna Mańkowska wiceprezes Fundacji Na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji „KATARYNKA” wygłosiła prelekcję „Kultura dostępna dla wszystkich” podkreślając, że dostęp do dziedzictwa kulturowego jest dla osób z niepełnosprawnością kluczowy w integracji ze społeczeństwem. Niestety instytucje kultury często są dla nich niedostępne przez co wzrasta poziom wykluczenia OzN i odbierana im jest ogromna część dziedzictwa ludzkości. Kody kulturowe i pojęcia wytworzone przez dzieła filmowe, literackie, malarskie i inne są silnie zakorzenione w codziennej komunikacji. Osoby, które nie znają ich znaczeń i źródeł nie mogą w pełni uczestniczyć życiu społecznym.

W III sesji  „Nic o nas, bez nas” z pierwszą prelekcją „Rola Pełnomocnika Zarządu ds. Studentów z Niepełnosprawnością PWr” wystąpiła  Anna Zgrzebnicka, która pełniła tę funkcję w latach 2016-2018. Podczas drugiej i ostatniej prelekcji „Wspólna Inicjatywa Architektoniczna – studencka integracja międzyuczelniana” Kinga Kasprzycka oraz Katarzyna Olszewska omówiły założenia projektu, potrzebę tworzenia interdyscyplinarnych zespołów kreujących przestrzeń użytkową i mieszkaniową dla osób z niepełnosprawnościami oraz działania, jakie podjęto w ramach projektu.

Drugi dzień konferencji wypełniły warsztaty dla studentów i kadry akademickiej, pozwalające lepiej poznać potrzeby i punkt widzenia osób z różnymi niepełnosprawnościami, aby potrafić zmniejszyć wzajemne uprzedzenia, usprawnić komunikację i lepiej pomagać im w codzienności na uczelni. Uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach pt.: „Tworzenie dostępnych dokumentów MsOffice” prowadzonych przez  Karolinę Jankowską oraz Magdalenę Kruczek. Zajęcia podpowiadały na co zwracać uwagę przy tworzeniu dokumentów elektronicznych, aby umożliwić korzystanie z nich osobom niewidomym lub niedowidzącym. Warsztaty „Dotknij ciszy”  Destiny Kuliś pozwoliły spojrzeć na świat z perspektywy osób niesłyszących i niedosłyszących. Zajęcia uwrażliwiły uczestników na percepcję tej grupy, podpowiedziały również na co zwracać uwagę, aby usprawnić komunikację z tymi osobami. Uczestnicy zajęć nauczyli się również alfabetu w języku migowym. Warsztaty „Praktyczny kurs orientacji przestrzennej”  prowadzone przez Dariusza Rutkowskiego poświęcone były osobom niewidomym i słabowidzącym, zwłaszcza ich rehabilitacji i uaktywnianiu  do brania udziału w życiu społeczno-kulturalnym, zwłaszcza poprzez naukę samodzielnego poruszania się, opanowania wykonywania codziennych czynności i zwiększenia ich wiary we własne możliwości.

Po oficjalnym zakończeniu II Dolnośląsko-Opolskich Dni Integracji można było jeszcze wziąć udział w prezentacji laboratorium chemicznego Uniwersytetu Wrocławskiego.